TSE belgeli ekspertiz ne demek, belge nasıl doğrulanır, belgesiz raporun geçerliliği var mı?

“TSE belgeli ekspertiz”, istasyonun ilgili standart kapsamında TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi’ne (HYB) sahip olması demektir. Ancak belgenin geçerliliği ile raporun bir uyuşmazlıkta delil olarak kullanılması ayrı konulardır.

Belge neyi gösterir?

Oto ekspertizde esas alınan standart TS 13805 — İş yerleri–Karayolu motorlu taşıtları test merkezleri için kurallar standardıdır. HYB, işyerinin belge kapsamındaki hizmet için yeterlilik şartlarını sağladığını gösterir. Aracın kusursuz olduğunu veya her raporun TSE tarafından ayrıca incelenip onaylandığını göstermez. Ticaret Bakanlığı açıklaması, TSE’nin belgelendirme açıklaması

İstasyonun belgesini nasıl kontrol edebilirsiniz?

TSE’nin resmî firma sorgulama ekranını kullanın. İstasyondan belge numarasını ve belgenin örneğini isteyip: - Belge türünü HYB, standardı 13805 seçerek; belge numarası veya ticari unvanla arayın. - Kaydın yürürlükte olduğunu ve geçerlilik tarihini kontrol edin. - Ticari unvanı, hizmet yeri adresini ve hizmet kapsamını gideceğiniz şubeyle karşılaştırın. Sadece aynı markanın başka bir şubesinin belgeli olmasıyla yetinmeyin. - Eski bir raporu kontrol ediyorsanız, belgenin raporun düzenlendiği tarihte geçerli olup olmadığını teyit edin. Kayıt belirsizse TSE’den belge numarasıyla doğrulama isteyin. Resmî sorgulama kılavuzu Belgesiz yerin raporu noterde işe yarar mı?

Mevzuatın zorunlu tuttuğu ekspertiz raporunun yerine geçmez. Yönetmelik, bu raporun ilgili standartta TSE-HYB sahibi işletme tarafından düzenlenmesini ister.

Bununla birlikte “belgesiz rapor varsa araç devri hiçbir şekilde yapılamaz” sonucu da çıkmaz. Yönetmeliğin 27. maddesi, noterin rapor sunulduğunda HYB bilgilerini elektronik sistemden kontrol etmesini; belgenin rapor tarihinde geçerli olup olmadığını sözleşmeye işlemesini düzenler. Rapor sunulmadığında bunun sözleşmeye yazılmasını da öngörür. Satışın yapılması, satıcı işletmenin zorunlu rapor alma yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmez. Yönetmelik, m.16 ve m.27

Buradaki rapor zorunluluğu esas olarak ikinci el taşıt ticareti yapan işletmelerin kapsamdaki satışlarına ilişkindir; kendi aracını satan iki vatandaş arasındaki satışta genel bir ekspertiz zorunluluğu yoktur. İşletme satışlarında da araç sınıfı ve istisnalar önemlidir: model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 km’nin üzerindeki araçlarda rapor zorunlu değildir. Yönetmelik, kapsam ve m.16

Bir anlaşmazlıkta kullanılabilir mi?

Evet, belgesiz işletmenin raporu da delil olarak sunulabilir; HYB olmaması onu kendiliğinden değersiz kılmaz. Bu, HMK’nın belge ve delillerin değerlendirilmesine ilişkin hükümlerinden çıkan sonuçtur. Mahkeme; raporun içeriğini, hazırlayanın uzmanlığını, ölçümleri ve diğer delillerle uyumunu değerlendirir. Özel ekspertiz raporu, mahkemenin atadığı bilirkişinin raporuyla aynı statüde değildir; TSE belgeli olması da mahkemeyi otomatik olarak bağlamaz. HMK, m.198–199 ve m.293

Bu nedenle elinizde böyle bir rapor varsa raporu, faturayı, test çıktılarını, fotoğrafları ve yazışmaları saklayın. Belge eksikliği nedeniyle raporu çöpe atmayın; fakat yeni ekspertiz yaptırırken gideceğiniz şubenin geçerli HYB kaydını kontrol edin.