Ekspertiz zorunlu mu? 8 yaş ve 160.000 km kuralı (2026)

Kısaca: ekspertiz hangi durumda zorunlu?

Ticaret Bakanlığı'nın İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliği'ne göre; yetki belgesine sahip işletmelerin (galeri, oto alım-satım firması) sattığı, model yılına göre 8 yaşını veya 160.000 kilometreyi geçmemiş otomobil ve arazi taşıtları için satış öncesinde ekspertiz raporu alınması zorunludur. Bu eşiklerden herhangi birini aşan araçlarda (örneğin 10 yaşında veya 200.000 km'de) yasal zorunluluk aranmaz.

Şahıslar arası satışta — yani aracı doğrudan sahibinden alıp noterde devrettiğinizde — ekspertiz yasal olarak zorunlu değildir. Ancak zorunlu olmaması, gereksiz olduğu anlamına gelmez: gizli hasar, değişen parça ve kilometre oynaması riski şahıs satışında en az galeri satışı kadar yüksektir.

8 yaş / 160.000 km kuralının yasal dayanağı

Kuralın kaynağı, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'tir. Yönetmelik, ikinci el araç ticaretini yetki belgesine bağlamış ve tüketiciyi korumak için satış öncesi ekspertiz şartını getirmiştir.

• Kapsam: İkinci el otomobil ve arazi taşıtı ticaretiyle uğraşan, yetki belgeli gerçek ve tüzel kişi işletmeler.
• Eşik: Aracın model yılına göre 8 yaşını veya 160.000 kilometreyi geçmemiş olması halinde ekspertiz raporu alınması zorunludur.
• Zamanlama: Rapor, satıştan önce alınır ve alıcıya sunulur; güncel olması gerekir.
• Yaptırım: Yükümlülüğe uymayan işletmelere ilgili mevzuat uyarınca idari para cezası uygulanabilir.

Amaç açıktır: alıcının, aracın gerçek durumunu satış anından önce bağımsız bir raporla görmesi. Yaş ve kilometre eşiğinin mantığı da şudur — görece yeni ve az kullanılmış araçlarda alıcı "sorunsuz araç" beklentisiyle hareket eder; gizli hasar bu segmentte en yıkıcı sürprizdir.

Galeriden alım ve şahıstan alım: fark tablosu

Görüldüğü gibi zorunluluğun kapsamı sanıldığından dardır. Türkiye'deki ikinci el devirlerinin önemli bölümü şahıslar arasında gerçekleşir ve bu satışların tamamı zorunluluk kapsamı dışındadır. Yani "yasa beni korur" varsayımı çoğu alım için geçerli değildir — koruma, alıcının kendi yaptıracağı bağımsız ekspertizle sağlanır.

Ekspertiz ücretini kim öder?

Zorunlu ekspertizde ücret, aracı satan yetki belgeli işletmeye aittir; alıcıdan talep edilemez. Bu, yönetmeliğin tüketici lehine en net hükümlerinden biridir. Galeriden eşik altı bir araç alıyorsanız ve sizden ekspertiz ücreti isteniyorsa, bu uygulama mevzuata aykırıdır.

Şahıstan alımda veya zorunluluk kapsamı dışındaki araçlarda ise ücret, ekspertizi talep eden tarafa — genellikle alıcıya — aittir. Yavuzlar'da bu maliyet baştan nettir: tüm kontrolleri içeren Full Paket, şehirden bağımsız KDV dahil 7.000 TL. Sürpriz kalem, ek ücret yoktur.

Raporu kim verebilir? TSE şartı

Zorunlu ekspertiz raporu herhangi bir tamirhaneden alınamaz. Raporun, TSE (Türk Standardları Enstitüsü) tarafından ilgili hizmet yeterlilik standardına göre belgelendirilmiş ekspertiz işletmelerince düzenlenmesi gerekir. Bu belge; cihaz altyapısı, personel yeterliliği ve raporlama düzeni açısından denetlenen bir standarttır.

Yavuzlar Oto Ekspertiz istasyonları TSE belgelidir ve raporlarımız noterde geçerli resmi belge niteliğindedir: alım-satım sözleşmesinde, noter devrinde, banka kredisi ve kasko değerlemesinde kullanılabilir. Rapor dijital (PDF + QR doğrulama) teslim edilir; sonradan değiştirilemez ve doğrulanabilir.

Zorunlu değilse bile neden yaptırmalısınız?

Yasal zorunluluk, riskin ölçüsü değildir. 9 yaşındaki bir araçta gizli şasi hasarı olma ihtimali, 5 yaşındakinden düşük değildir — aksine yaş ilerledikçe kaza ve onarım geçmişi kabarır. Zorunluluk kapsamı dışındaki araçlar, tam da ekspertizin en gerekli olduğu araçlardır.

• Değişen veya onarılan şasi, araç değerinde kalıcı ve büyük kayıp demektir — çıplak gözle tespit edilemez.
• Kilometre oynaması en çok yüksek kilometreli (eşik üstü) araçlarda yapılır; OBD ve fiziki aşınma kontrolü bunu ortaya çıkarır.
• Tramer kaydı sigortasız onarımları göstermez; boya kalınlık ölçümü ve mor ışık (UV) kontrolü gösterir.
• Rapor, satış sonrası "gizli ayıp" uyuşmazlıklarında elinizdeki en güçlü yazılı delildir.

Sonuç: Zorunluluk galeri satışındaki eşik altı araçlarla sınırlıdır; ama akıllı alıcı için ekspertiz her ikinci el alımın standart adımıdır. Randevunuzu randevu sayfasından alabilir, size en yakın noktayı bayilerimiz sayfasından seçebilirsiniz.